Doorwerken na pensioen: wat maakt het zo aantrekkelijk?
Het CBS telt 152 duizend werknemers boven de AOW-leeftijd. Maar waarom werken zij door? Nieuw onderzoek geeft een verrassend antwoord.
Steeds meer mensen werken door na het bereiken van de AOW-leeftijd. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) ging het in het tweede kwartaal van 2026 om 152 duizend werknemers. Het bericht werd door alle media gedeeld, maar één vraag bleef onbeantwoord: waarom werken mensen door?
Nieuw onderzoek van de Open Universiteit geeft het antwoord. Daarbij valt iets opvallends op: hoe sterker doorwerkers het gevoel hebben zelf te besluiten langer door te gaan, hoe meer uren ze gemiddeld werken. Het gevoel zelf regie te houden is dus heel belangrijk.
Wat zeggen de cijfers van het CBS?
Het aantal werknemers boven de AOW-leeftijd groeit al jaren, langzaam maar gestaag. Begin 2018 waren het er 96 duizend, of 1,2 procent van alle werknemers. In het tweede kwartaal van 2026 waren het er 152 duizend: 1,7 procent. Dat meldt het CBS op 21 oktober 2026 in het bericht 1,7 procent werknemers is ouder dan AOW-leeftijd.
| Periode | Werknemers ouder dan AOW-leeftijd | Deel van alle werknemers |
|---|---|---|
| Begin 2018 (1e kwartaal) | 96 duizend | 1,2 procent |
| 2e kwartaal 2026 | 152 duizend | 1,7 procent |
Bron: CBS, 21 oktober 2026. Alleen werknemers in loondienst, zonder zzp'ers.
Opvallend is dat de AOW-leeftijd sinds 2013 stap voor stap is gestegen naar 67 jaar. Toch groeit de groep die daarna nog in loondienst werkt. Mannen doen dat vaker dan vrouwen: 2,3 procent van de mannelijke werknemers is ouder dan de AOW-leeftijd, tegen 1,1 procent van de vrouwelijke.
Ook per bedrijfstak zijn de verschillen groot. In verhuur en handel van onroerend goed is 4,3 procent van de werknemers ouder dan de AOW-leeftijd, in vervoer en opslag 3,6 procent. Bij het openbaar bestuur en in informatie en communicatie is dat 0,6 en 0,7 procent.
Benieuwd wanneer jij zelf die leeftijd bereikt? Bereken hoeveel dagen je nog hebt tot je AOW.
Gaat het om het geld?
Geld speelt mee, maar is lang niet altijd de hoofdreden om door te werken. Dat blijkt uit eerder onderzoek, dat de onderzoekers van de Open Universiteit op een rij zetten.
Extra inkomen is natuurlijk een reden om langer actief te blijven. Voor de één is dat financieel bijna onmisbaar, de ander gebruikt de verdiensten voor leuke dingen. Maar slechts een relatief klein deel van de mensen zegt vooral om het geld door te werken. Twee andere redenen komen steeds terug. De eerste is iets willen doorgeven: je kennis en ervaring delen, bijvoorbeeld door jongere collega's iets te leren. De tweede is contact: verbonden blijven met de mensen om je heen.
Het CBS zegt zelf niets over deze redenen. Het telt alleen hoeveel werknemers ouder zijn dan de AOW-leeftijd.
Wat ontdekten de onderzoekers van de Open Universiteit?
De onderzoekers wilden weten of je persoonlijke waarden bepalen of je doorwerkt. Lisette van der Linden, Annet de Lange en Lilian Jans-Beken van de Open Universiteit publiceerden hun onderzoek in 2026 in het wetenschappelijke tijdschrift Gedrag & Organisatie: Waarden en motivatie van (niet-)doorwerkers.
Ze nodigden 1.500 gepensioneerden uit voor een vragenlijst, en 240 van hen deden mee. De onderzoekers vroegen wat zij belangrijk vinden. Iets doen voor anderen? Succes hebben? Nieuwe dingen proberen? Of juist zekerheid en vertrouwde gewoontes? Het bleek allemaal nauwelijks van invloed op de keuze om door te werken of niet.
Wat wél opviel, ging over het gevoel van eigen keuze. Onderzoekers noemen dat "autonomie": het gevoel dat de beslissing om wel of niet door te werken echt van jou was. Bij de mensen die doorwerkten, werkten degenen met een sterker gevoel van eigen regie gemiddeld meer uren.
De onderzoekers zien doorwerken daarom niet als een simpele keuze: wil ik dit of niet? Het is eerder iets wat je zelf samenstelt wat bij je past: hoeveel werk ik, waar en hoe lang.
Meer weten? Lees dan de samenvatting van het onderzoek.
Waarom is keuzevrijheid zo belangrijk?
Een keuze die echt van jou is, voelt anders dan een keuze die voor je gemaakt wordt. Uit eerder onderzoek blijkt dat mensen die gedwongen met pensioen gaan gemiddeld minder tevreden zijn met hun leven dan mensen die zelf kiezen.
Daarbij speelt ook je omgeving een rol. Deelnemers die meer steun voelden van hun partner, leidinggevende of werkgever, hadden ook een sterker gevoel dat ze zelf aan het stuur zaten. Het sterkste verband was er met steun van de organisatie als geheel.
Wat kun je nu doen?
Nu meer mensen doorwerken is de vraag: wat wil je zelf? Ben je blij dat je pensioen ingaat of ga je ook elementen van je werk missen? En zo ja, kun je werk dan in je leven passen op een manier waar je zelf blij mee bent?
- Wil ik doorwerken, of voel ik vooral dat het van me verwacht wordt?
- Wat zou ik missen als ik stop: het geld, de collega's, het gevoel dat ik iets doorgeef?
- Hoeveel wil ik werken? Doorwerken kan ook een paar uur per week zijn.
- Weet mijn partner wat ik wil? Staat hij of zij achter de keuze?
Bespreek het op tijd met je partner, en ga daarna het gesprek aan met je leidinggevende. Zo weet je wat er kan, en maak jij de keuze. Iedereen ervaart pensioen anders. Ook stoppen kan een goede, eigen keuze zijn. Zoek je andere manieren om je dagen zin te geven? Lees dan meer over zingeving na pensioen.
Doorwerken heeft ook gevolgen voor je inkomen en je belasting. Lees daarover meer in onze blog over regels en belasting bij werken na je pensioen. Kijk voor jouw situatie op de website van je pensioenfonds.
Bronnen: CBS (21 oktober 2026), Van der Linden, De Lange & Jans-Beken in Gedrag & Organisatie (2026), Doorwerkgever (27 augustus 2026).
KOMT JE PENSIOEN IN ZICHT?
Bereid je goed voor met een pensioencursus
Ontdek wat jij wilt met je tijd na je pensioen, of dat nu doorwerken is of iets heel anders.