Van VUT tot RVU: zo veranderde eerder stoppen met werken
Ken je de VUT nog? In vijftig jaar veranderde eerder stoppen met werken van een normale route voor veel werknemers in een uitweg voor mensen met zwaar werk. Zo zit het.

Ken je de VUT nog? In de jaren 80 van de vorige eeuw stopten veel medewerkers rond hun zestigste met werken. Die tijden zijn voorbij. Toch blijft eerder stoppen met werken mogelijk. In dit artikel lees je hoe de regels in vijftig jaar veranderden. En wat dat nu voor jou betekent.
Bereid je goed voor op je pensioentijd
Vijftig jaar in het kort
1975
De VUT
Mensen stopten rond hun zestigste. Zo kwamen er banen vrij voor jongeren.
1995
Prepensioen
Werknemers spaarden vooraf zelf. Eerder stoppen betekende minder pensioen.
2006
Geen belastingvoordeel
De overheid stopte met het voordeel. Langer doorwerken kreeg voorrang.
2013
Hogere AOW-leeftijd
De AOW-leeftijd stijgt mee met hoe lang we leven. Nu ligt hij op 67 jaar.
2019
De RVU
NuZwaar werk? Je cao of werkgever regelt soms een uitkering tot drie jaar vóór je AOW.
In vijftig jaar veranderde eerder stoppen van een normale route voor veel werknemers in een uitweg voor mensen met zwaar werk. Wat is de (begrijpelijke) achtergrond hierbij?
1975: de VUT
In de jaren zeventig zaten veel jongeren zonder werk. Rond 1975 kwam daarom de VUT. Met de VUT stopte je vóór je 65ste met werken. Zo kwamen er banen vrij voor jongeren.
De VUT vervroegde de pensioendatum eerst tot 63 of 64 jaar, bijvoorbeeld in het onderwijs en de bouw. Vanaf 1980 stond de VUT in steeds meer cao's. Zo stopten een groeiende groep mensen rond hun zestigste met werken. Soms zelfs nog eerder. Zo groeide de VUT uit van een tijdelijke maatregel tot een gewoonte: voor veel werknemers hoorde de VUT er gewoon bij.
Wie betaalde de VUT?
De VUT werd betaald door de werkenden. Samen met hun werkgevers betaalden zij de uitkeringen van de mensen met VUT. Je spaarde dus niet zelf voor je eigen VUT-opbouw.
De VUT had één doel: banen vrijmaken voor jongeren.
Midden jaren negentig: het prepensioen
Op den duur raakte de VUT onbetaalbaar. Steeds meer mensen gingen met vervroegd pensioen. Bovendien leefden mensen langer. Daardoor betaalden de werkenden voor steeds meer gestopte collega's. Dat zorgde voor problemen.
Daarom veranderde de VUT vanaf 1995 langzaam in het prepensioen. Bij prepensioen spaar je vooraf zelf voor je eerdere pensionering. Werk je langer door? Dan krijg je meer pensioen. Stop je eerder? Dan krijg je minder.
| VUT | Prepensioen | |
|---|---|---|
| Wie betaalt? | Werkenden betalen voor de stoppers | Je spaart het vooraf zelf op |
| Wat kost eerder stoppen jou? | Weinig | Je krijgt minder pensioen |
De overstap duurde jaren. Lange tijd bestonden de VUT en het prepensioen naast elkaar.
2006: geen belastingvoordeel meer
Op 1 januari 2006 verdween het belastingvoordeel voor de VUT en het prepensioen. Met een nieuwe wet wilde de overheid mensen langer aan het werk houden. Niet zonder reden. De eerste sporen van vergrijzing werden zichtbaar in Nederland. Een deel van het effect daarvan kon worden opgevangen door pensionering uit te stellen.
De oude mogelijkheden verdwenen niet in één keer: voor wie al bijna stopte, kwam er een overgangsregeling.
Tegelijk kwam de levensloopregeling. Daarmee spaarde je zelf voor verlof of een sabbatical.
Eerder stoppen mocht nog steeds. Alleen gaf de overheid er geen belastingvoordeel meer voor.
2013: de AOW-leeftijd stijgt
Mensen leven langer. Dat zet de betaalbaarheid van de AOW (een levenslange uitkering) onder druk. Daarom stijgt sinds 2013 de AOW-leeftijd. Eerst lag die leeftijd op 65 jaar. Nu is dit gestegen tot 67 jaar. De AOW-leeftijd beweegt mee met hoe lang we gemiddeld leven.
Dat merk je als je eerder wilt stoppen. Stop je op je 64ste? Vroeger overbrugde je dan één jaar tot je AOW. Nu overbrug je drie jaar.
Zo zie je het verschil
Cijfers van het CBS laten zien hoe snel het ging:
| Jaar | Hoeveel werknemers stopten vóór hun 62ste? |
|---|---|
| 2004 | Bijna 3 op de 4 |
| 2024 | Minder dan 1 op de 20 |
In 2024 stopten werknemers gemiddeld op 66 jaar en 1 maand.
In twintig jaar veranderde vroeg stoppen van gewoon in uitzonderlijk.
2019: de RVU voor zwaar werk
Niet iedereen houdt zijn werk gezond vol tot zijn 67ste. Neem iemand die al veertig jaar in de bouw werkt. In het pensioenakkoord van 2019 ontwierpen kabinet, werkgevers en vakbonden daarom een afspraak: de RVU.
RVU staat voor Regeling voor Vervroegde Uittreding. Met een RVU stop je eerder met werken. Je werkgever betaalt je dan een uitkering tot je AOW ingaat.
Die afspraak liep eerst tot eind 2025. In oktober 2024 besloten kabinet, werkgevers en vakbonden de RVU voort te zetten voor mensen met zwaar werk. Sinds 2026 mag je werkgever je tot drie jaar vóór je AOW een uitkering geven, tot een vast bedrag. Elke sector bepaalt zelf welk werk als zwaar telt.
Lees voor wie de RVU geldt en hoeveel je kunt krijgen.
Waarom de RVU geen nieuwe VUT heet
| Oude VUT | RVU nu | |
|---|---|---|
| Voor wie? | Veel werknemers | Mensen met zwaar werk |
| Heb je er recht op? | In veel cao's een vaste route | Alleen als je cao of werkgever het regelt |
| Hoeveel eerder? | Vaak vanaf je 60ste | Tot drie jaar vóór je AOW |
Langer doorwerken blijft de norm. De RVU biedt een uitweg voor wie zwaar werk heeft.
Wat betekent dit voor jou?
Je verwachting stamt misschien uit een andere tijd
Begon je in de jaren tachtig of negentig met werken? Dan zag je misschien collega's rond hun zestigste vertrekken. Misschien rekende jij daar ook op. Die verwachting past niet meer bij de wereld van nu.
Later stoppen betekent niet: later willen stoppen
Mensen stoppen nu later, vooral omdat de regels veranderden. Niet per se omdat ze dat zelf willen. Veel mensen willen nog steeds eerder stoppen. Lees waarom zoveel mensen eerder willen stoppen met werken.
Stel jezelf deze vragen
- Op welke leeftijd wilde je altijd stoppen?
- Waar kwam dat idee vandaan? Van collega's, je ouders of je cao?
- Wanneer veranderde dat beeld?
- Wil je eerder stoppen omdat je werk zwaar weegt? Of omdat je meer tijd wilt voor andere dingen?
- Wat lukt je financieel met de regels van nu?
Breng je wensen en je geld goed in beeld
De VUT bestaat niet meer. Eerder stoppen lukt soms nog wel. Bekijk financieel inzicht →{.btn-accent}
Bronnen
- CBS (2025). Vacatures en werklozen na de Tweede Wereldoorlog: ontwikkelingen per tijdvak
- CBS (2002). Artikel over VUT en prepensioen
- Rijksoverheid (2024). Akkoord over vroegpensioen voor zwaar werk en gezond doorwerken
